دفتر تبليغات اسلامى شعبه خراسان

372

مسائل مستحدثه پزشكى ( فارسى )

و نيز اينكه ديهء بريدن سر ميّت صد دينار است - يك دهم ديهء سر انسان زنده - بر اين مطلب دلالت دارد . ازاين‌رو ، با توجّه به آيهء احياى نفس ، ترديدى در اين حكم باقى نمىماند ، خداى متعال مىفرمايد : « هركس يك نفر را زنده كند ، گويا همهء مردم را زنده كرده است » . 2 . آنچه دربارهء شكافتن شكم زن باردار ، براى بيرون آوردن نوزاد زنده وارد شده ، بر اين مطلب دلالت مىكند . در روايت ابن ابى عمير از بعضى از اصحاب از امام صادق عليه السّلام سؤال شده كه زن ( باردار ) مىميرد و فرزند در شكمش تكان مىخورد ، آيا مىتوان شكم او را شكافت و نوزاد را بيرون آورد ؟ امام عليه السّلام مىفرمايد آرى ( و پس از آن ) بايد شكمش را دوخت . على بن يقطين مىگويد : از امام كاظم عليه السّلام دربارهء زنى پرسيدم كه مىميرد و نوزادش در شكم او است ؟ فرمود : بايد شكمش را شكافت و كودك را درآورد . همين مضمون در روايت وهب بن وهب و روايات ديگر آمده است . « 1 » اين روايات دلالت مىكند كه حفظ نفس زنده از حفظ حرمت ميّت يا بريدن و شكافتن شكم ميّت ، اولى است ؛ با اينكه در روايت حسين بن خالد از شكافتن شكم ميّت ، به كارى كه همتاى از دست رفتن جان است تعبير شده ، و به منزلهء بريدن سر دانسته شده است . اشكال اين است كه روايت به مورد خودش محدود مىشود و به غير آن - مانند محلّ بحث - تجاوز نمىكند . بلى با كمك ديگر ادلّه مىتوان دريافت كه حفظ نفس زنده بر حرمت مرده اولويت دارد و در اين صورت ، در دليل سابق داخل است و دليل مستقل نمىباشد . 3 . رواياتى دلالت مىكند كه مىتوان جنينى را كه در شكم مادر مرده است ، از هم بريد و درآورد .

--> ( 1 ) . وسائل الشيعه ، ج 2 ، ص 469 ، « ابواب الاحتضار » ، باب 46 .